समाजाच्या प्रगतीचा रथ पुढे नेण्यासाठी काही हात अहोरात्र झटत असतात, तर काही कर्तृत्ववान स्त्रिया आपल्या सेवाभावाने समाजजीवनात माणुसकीचा सुगंध दरवळवत असतात. कधी आरोग्यसेवेच्या माध्यमातून जीवनाला संजीवनी देणारी, कधी माता-बालकांच्या आरोग्याची काळजी घेणारी, तर कधी गावाच्या विकासासाठी प्रशासन आणि जनतेमधील महत्त्वाचा दुवा बनणारी ही स्त्रीशक्ती म्हणजे समाजाच्या परिवर्तनाची खरी शिल्पकार! अशाच सेवाव्रती, कर्तृत्ववान आणि समाजासाठी समर्पित महिलांच्या कार्याला सलाम करण्यासाठी कोकण कला व शिक्षण विकास संस्थेच्या वतीने आयोजित करण्यात आलेला ‘सन्मान नारीचा, सन्मान नवदुर्गेचा’ हा प्रेरणादायी सोहळा रविवार, ११ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सावंतवाडीत उत्साहपूर्ण वातावरणात संपन्न झाला.
सावंतवाडीतील कळसुलकर हायस्कूल परिसरात, मच्छी मार्केटशेजारील सालईवाडा येथे आयोजित या सोहळ्याला २०० हून अधिक जणांची उपस्थिती लाभली. महिलांच्या कर्तृत्वाचा गौरव, त्यांच्या सेवाकार्याची दखल आणि स्त्रीशक्तीला प्रोत्साहन देणारा हा उपक्रम सामाजिक बांधिलकीचे दर्शन घडवणारा ठरला.
सेवेला सलाम, समर्पणाचा सन्मान!
समाजाच्या तळागाळात कार्यरत असलेल्या महिलांचे योगदान अनेकदा प्रसिद्धीच्या झगमगाटापासून दूर राहते; मात्र त्यांच्या कामाचा प्रकाश असंख्य कुटुंबांच्या आयुष्यात आशेचा किरण निर्माण करत असतो. ग्रामीण भागातील आरोग्यव्यवस्था सक्षम करण्यापासून माता व बालकांच्या आरोग्याची काळजी घेणे, महिला व बालविकासासाठी प्रयत्न करणे आणि ग्रामप्रशासनात सक्रिय सहभाग नोंदविणे, अशा विविध क्षेत्रांत या महिला महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत.
त्यांच्या याच सेवाभावी कार्याचा गौरव करण्यासाठी आशा वर्कर, आशा गटप्रवर्तक, आरोग्य सेविका, अंगणवाडी सेविका, समुदाय आरोग्य अधिकारी (CHO), ग्रामसखी, सरपंच आणि पोलीस पाटील यांचा सन्मान करण्यात आला. त्यांच्या कार्याचा गौरव करताना समाजाच्या जडणघडणीत महिलांचे योगदान किती मोलाचे आहे, याची जाणीव या सोहळ्याने पुन्हा एकदा अधोरेखित केली.
विविध क्षेत्रांतील मान्यवर महिलांची उपस्थिती
या सोहळ्याला विविध क्षेत्रांत आपल्या कार्याचा ठसा उमटविणाऱ्या मान्यवर महिलांची उपस्थिती लाभली. यामध्ये पूजा गवस (Red Soil Stories), दीपली भालेकर (नगरसेविका), सुमेधा नाईक (आरपीडी महाविद्यालयाच्या मुख्याध्यापिका), सुस्मिता जाधव (पंचायत समिती सभापती, सावंतवाडी), वंदना करंबळकर (निरामय विकास केंद्राच्या अध्यक्षा), दर्शना रासम (रोटरी इनरव्हील क्लबच्या अध्यक्षा), ऐश्वर्या कोरगावकर (Go Source IT कंपनीच्या संचालिका), मानसी परब (सामाजिक कार्यकर्त्या), सुषमा मांजरेकर (आरोस ज्युनिअर कॉलेजच्या शिक्षिका), ज्योती दुधवडकर (महिला पोलीस हवालदार), प्रा. प्रतिभा चव्हाण (अभिनेत्री), ऋचा पाटणकर (पाटणकर गॅस सर्व्हिसच्या संचालिका), वृंदा कांबळी (साहित्यिका) आणि नितिशा नाईक (अध्यक्षा, सिंधुकन्या महिला फार्मर कंपनी) यांचा समावेश होता.
या मान्यवर महिलांच्या हस्ते विविध क्षेत्रांत कार्यरत सेवाव्रती महिलांचा सन्मान करण्यात आला. विविध क्षेत्रांतील महिलांनी एकत्र येत दुसऱ्या महिलांच्या कार्याचा गौरव करणे, ही या कार्यक्रमाची विशेष जमेची बाजू ठरली. कर्तृत्वाचा सन्मान करताना परस्परांना प्रेरणा देणारी स्त्रीशक्तीची एकजूट या सोहळ्यातून अनुभवायला मिळाली.
नवदुर्गांच्या कर्तृत्वातून सक्षमीकरणाचा संदेश!
महिला सक्षमीकरण म्हणजे केवळ महिलांना संधी उपलब्ध करून देणे नव्हे, तर त्यांच्या कष्टांची दखल घेणे, त्यांच्या निर्णयक्षमतेचा सन्मान करणे आणि त्यांच्या कार्याला समाजमान्यता मिळवून देणे होय. याच विचाराला कृतीची जोड देत या उपक्रमातून समाजासाठी योगदान देणाऱ्या महिलांना गौरविण्यात आले.
महिलांच्या यशस्वी वाटचालीतील अनुभव, संघर्ष, जिद्द आणि समर्पण यांचा गौरव केल्याने इतर महिलांनाही स्वतःतील क्षमता ओळखून नव्या संधींच्या दिशेने पाऊल टाकण्याची प्रेरणा मिळते. स्त्री ही केवळ कुटुंबाचा आधार नसून ती समाजाच्या परिवर्तनाची प्रेरक शक्ती आहे, हा विचार या कार्यक्रमातून प्रभावीपणे मांडण्यात आला.
महिलांचा सन्मान हा एका दिवसापुरता मर्यादित राहू नये; त्यांच्या कार्याची दखल सातत्याने घेतली जावी, त्यांना प्रोत्साहन मिळावे आणि समाजाच्या विकासप्रक्रियेत त्यांच्या सहभागाला अधिकाधिक वाव मिळावा, हा या उपक्रमामागील व्यापक दृष्टिकोन होता.
सामाजिक बांधिलकीचा वसा जपणारा उपक्रम
या कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी कोकण कला व शिक्षण विकास संस्थेचे अध्यक्ष दयानंद कुबल यांच्यासह संस्थेचे पदाधिकारी प्रथमेश सावंत, अमित पाटील, गौरी आडेलकर, वैष्णवी म्हाडगुत, ऋचा पेडणेकर, ईशा माणगावकर, सानिका गावडे, स्वाती मांजरेकर, अमोल गुराम, कामाक्षी, समीर शिर्के, श्रुती तारी, प्रीती पांगे, साक्षी पोटे आणि सूरज कदम यांनी सहकार्य केले.
सेवेचा वसा जपणाऱ्या हातांना सन्मानाची ऊब, कर्तृत्ववान स्त्रीशक्तीला प्रोत्साहनाचे बळ आणि समाजाला संवेदनशीलतेचा संदेश देणारा ‘सन्मान नारीचा, सन्मान नवदुर्गेचा’ हा उपक्रम स्त्रीशक्तीच्या गौरवाचा अर्थपूर्ण सोहळा ठरला. नवदुर्गांच्या कार्याचा सन्मान करताना त्यांच्या सेवाभावाला सलाम करणारा हा उपक्रम महिला सक्षमीकरणाच्या दिशेने टाकलेले प्रेरणादायी पाऊल ठरला.